Chiều 5/9, hàng trăm người dân đứng hai bên đường bêtông dẫn vào thôn Trung Dương, xã Yên Hòa, để đón hài cốt liệt sĩ Phan Hồng Viêm trở về quê sau 48 năm hy sinh. Linh cữu phủ Quốc kỳ được lực lượng quân sự địa phương đưa từ xe vào nhà giữa tiếng khóc của người thân.

Bà Miện nhiều năm đau ốm, đi lại khó khăn nên không thể ra đón hài cốt. Khi quan tài được đưa vào nhà, người thân dìu bà đến ngồi bên cạnh. Nhìn di ảnh và linh cữu chồng, bà Miện bật khóc nói: “Mẹ con em đợi anh lâu lắm rồi”.

Bà Miện và ông Viêm cùng quê xã Cẩm Dương, huyện Cẩm Xuyên (cũ). Ông Viêm sinh năm 1947, tuy nhiên hồ sơ đi học bố mẹ khai sinh muộn thành 1949, là con cả trong gia đình có 7 anh chị em. Tháng 4/1968, ông lên đường nhập ngũ, trực tiếp tham gia chiến đấu và thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Sau thời gian công tác, ông được giao làm Đại đội trưởng thuộc Trung đoàn Đặc công 113.

Tháng 4/1971, ông Viêm về quê nghỉ phép và cưới bà Miện sau thời gian ngắn tìm hiểu. Sau đó ông trở lại đơn vị, còn bà ở quê làm nông. Đầu năm 1977, khi chồng được cử đi học sĩ quan tại Hà Đông, bà Miện có dịp ra thăm dài ngày.

Ngày 22/1/1978, bà Miện sinh con trai Phan Hoàng Hùng. Khi ấy, ông Viêm vẫn đang làm nhiệm vụ ở chiến trường, chưa kịp về thăm nhìn mặt con trai. Hơn 4 tháng sau, ngày 3/6, ông Viêm hy sinh trong trận chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam tại khu vực Ba Chúc, tỉnh An Giang, khi 31 tuổi.

“Tin anh hy sinh như sét đánh ngang tai. Suốt hai tháng trời tôi chỉ biết nằm ôm con khóc”, bà Miện kể. Khi ấy, bà mới hơn 24 tuổi nhưng không tái giá. Những năm sau đó, bà đi chợ bán cá, làm ruộng, dành dụm từng khoản nhỏ; có thời điểm canh tác hơn 7 sào lúa và 3 sào lạc, làm quần quật từ sáng sớm đến khuya. Từ một căn lều, bà Miện chắt chiu xây được căn nhà cấp bốn hiện nay.

Năm 2001, anh Hùng chuyển vào Khánh Hòa làm ăn, sau đó lập gia đình và sống ở Nha Trang, làm nghề lái xe du lịch. Khi kinh tế tạm ổn, bà Miện bắt đầu lần tìm tung tích phần mộ của chồng. Thông qua hồ sơ tại xã, bà tìm được manh mối về liệt sĩ Phan Hồng Viêm rồi đến cơ quan chức năng cấp tỉnh để xin thêm thông tin.

Năm 2005, dựa vào các giấy tờ do nhà chức trách Hà Tĩnh cung cấp, hai mẹ con bà Miện vào An Giang tìm mộ nhưng không biết chính xác nơi an táng. Họ đến Sở Lao động Thương binh và Xã hội (cũ) tỉnh An Giang hỏi, rồi tiếp tục lần tìm, đối chiếu hồ sơ trong hơn ba tuần.

Cuối cùng, nhờ sự hỗ trợ của đồng đội và nhiều tài liệu trùng khớp, gia đình xác định ông Viêm nằm tại mộ số 1, dãy 5, nghĩa trang liệt sĩ Dốc Bà Đắc, phường Thới Sơn, An Giang. Từ đó đến nay, bà Miện cùng người thân đã 5 lần bắt xe khách đi vào miền Tây thắp hương cho chồng.

Bà Miện cho hay dù biết nơi chồng yên nghỉ nhưng suốt 20 năm qua chưa có điều kiện cất bốc hài cốt. “Những lần vào An Giang thắp hương phần nào giúp vơi nỗi nhớ, song mong muốn đón anh về quê vẫn canh cánh”, bà Miện nói.

5/9 là ngày đặc biệt đối với gia đình bà Miện, khi hài cốt liệt sĩ Viêm được đưa từ tỉnh An Giang về Hà Tĩnh. Ngồi bên linh cữu, bà Miện miết tay lên lá cờ đỏ sao vàng, nói trong nước mắt: “Từ nay em có người bầu bạn rồi”. Con trai sống xa nên nhiều năm qua căn nhà nhỏ chỉ có mình bà, nay hài cốt chồng được đưa về an táng tại quê hương, bà Miện cảm thấy như có thêm một người thân bên cạnh.

Chiều 7/9, gia đình và chính quyền địa phương tổ chức lễ tưởng niệm, an táng hài cốt liệt sĩ Phan Hồng Viêm tại nghĩa trang trên địa bàn. Ông Phan Hồng Huệ, em trai liệt sĩ Viêm, cảm ơn những người đã giúp gia đình đưa anh về quê.

Theo ông Huệ, trong 7 người con, ngoài anh Viêm, anh trai thứ hai Phan Hồng Vân, sinh năm 1949, cũng nhập ngũ chiến đấu và hy sinh tại chiến trường Quảng Trị năm 1972 , được công nhận liệt sĩ nhưng đến nay chưa tìm thấy mộ phần. Các anh chị em còn lại lập gia đình ở nơi khác, mình ông ở quê lo việc tổ tiên.

Bố mẹ ông Huệ luôn mong ngóng tìm được hài cốt hai người con liệt sĩ, song khi lần lượt qua đời vào năm 1987 và 1995, nguyện vọng ấy vẫn chưa thành. “Hài cốt anh Viêm được đưa về quê an nghỉ là niềm vui lớn, nhưng gia đình tôi vẫn trăn trở, mong một ngày tìm thấy phần mộ anh Vân”, ông Huệ nói.

(Nguồn: Báo điện tử tổng hợp)