(i) Các thủ tục hành chính hải quan được đơn giản hóa thông qua việc sửa đổi, bổ sung các quy định về chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan từ dạng chứng từ điện tử sang dạng thông điệp dữ liệu, áp dụng cơ chế một cửa quốc gia (khoản 3 Điều 4, khoản 2 Điều 8, Điều 24 Luật Hải quan); tự động hóa việc thực hiện quản lý rủi ro, quản lý tuân thủ trên cơ sở ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo (khoản 27 Điều 4, Điều 17, Điều 17a Luật Hải quan); hồ sơ hải quan được nộp thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan, người khai hải quan không phải nộp, xuất trình cho cơ quan hải quan các chứng từ do cơ quan quản lý chuyên ngành, tổ chức hoạt động kiểm tra chuyên ngành cấp qua cơ chế một cửa quốc gia (khoản 3 Điều 24 Luật Hải quan), kiểm tra hồ sơ hải quan thông qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan (Điều 32 Luật Hải quan).

(ii) Bỏ điều kiện đại lý làm thủ tục hải quan và nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan cho phù hợp với Luật Đầu tư số 143/2025/QH15. Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định việc quản lý và hoạt động của đại lý làm thủ tục hải quan, nhân viên đại lý làm thủ tục hải quan (Điều 20 Luật Hải quan);

(iii) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan sửa đổi theo hướng tăng thời hạn lưu giữ hàng hóa gửi kho ngoại quan, địa điểm kinh doanh hàng miễn thuế lên không quá 24 tháng và bỏ quy định thủ tục xin gia hạn (thời hạn lưu giữ trước khi sửa đổi Luật là: 12 tháng và gia hạn 01 lần không quá 12 tháng); tăng thời hạn lưu giữ hàng hóa đưa vào địa điểm thu gom hàng lẻ lên không quá 180 ngày và bỏ quy định thủ tục xin gia hạn (thời hạn lưu giữ trước khi sửa Luật là: 90 ngày và gia hạn 01 lần không quá 90 ngày) (Điều 61 Luật Hải quan).

Về nghĩa vụ của doanh nghiệp kinh doanh kho ngoại quan, doanh nghiệp kinh doanh địa điểm thu gom hàng lẻ, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan sửa đổi theo hướng giảm việc báo cáo của doanh nghiệp, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong việc quản lý của cơ quan hải quan (Điều 63 Luật Hải quan).

(iv) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan đơn giản hóa thủ tục kiểm tra, giám sát đối với hàng hóa vận chuyển chịu sự giám sát hải quan theo hướng quy định người khai hải quan thông báo cho cơ quan hải quan tuyến đường vận chuyển, không yêu cầu đăng ký và được cơ quan hải quan chấp nhận (Điều 65 Luật Hải quan).

(i) Sửa đổi, bổ sung để phù hợp với chức danh, tên gọi, chức năng, nhiệm vụ theo mô hình tổ chức bộ máy mới sau sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước. Theo đó, hệ thống tổ chức của Hải quan Việt Nam gồm các cấp: (i) Cục Hải quan, (ii) Hải quan khu vực, (iii) Hải quan cửa khẩu và Hải quan ngoài cửa khẩu. Tương ứng với các cấp, là các chức danh Cục trưởng Cục Hải quan, Trưởng Hải quan khu vực, Trưởng Hải quan cửa khẩu, Trưởng Hải quan ngoài cửa khẩu…

(ii) Bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử để phù hợp Luật Thương mại điện tử để đảm bảo đầy đủ cơ sở pháp lý, thuận lợi cho quá trình triển khai thực hiện quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử (Điều 16a Luật Hải quan).

(iii) Sửa đổi, bổ sung quy định doanh nghiệp kinh doanh cảng, kho, bãi chịu trách nhiệm thực hiện việc tiêu hủy đối với hàng hóa gây ô nhiễm môi trường trong trường hợp không xác định được chủ phương tiện vận tải, người điều khiển phương tiện vận tải hoặc người được chủ phương tiện vận tải ủy quyền (khoản 5, 6 Điều 58 Luật Hải quan).

(iv) Bổ sung quy định địa điểm thành lập kho ngoại quan, địa điểm thu gom hàng lẻ, địa điểm tập kết, kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại khu thương mại tự do, trung tâm logistics, khu công nghệ số tập trung, cụm công nghiệp (khoản 1 Điều 62 Luật Hải quan); Bổ sung quy định về vị trí đặt địa điểm kinh doanh hàng miễn thuế (khoản 2 Điều 62 Luật Hải quan); Bổ sung quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế (Điều 63 Luật Hải quan).

(v) Bổ sung quy định cơ quan hải quan có quyền chủ động tạm dừng hàng hóa quá cảnh nếu phát hiện có căn cứ rõ ràng để nghi ngờ hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ (khoản 2, 3 Điều 73 Luật Hải quan).

(Nguồn bảo trợ thông tin: Luật Sư Việt Nam – lsu.vn)