Ngày 9 tháng 2 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 54/2026/NĐ-CP, một văn bản pháp lý quan trọng nhằm sửa đổi, bổ sung nhiều quy định liên quan đến lĩnh vực nhà ở và kinh doanh bất động sản. Sự thay đổi này hứa hẹn mang lại những điều chỉnh cần thiết, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các cá nhân và tổ chức trong ngành.
Tổng quan về Nghị định 54/2026/NĐ-CP
Nghị định 54/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 09 tháng 02 năm 2026, tập trung vào việc sửa đổi, bổ sung các quy định đã được ban hành trước đó. Cụ thể, văn bản này tác động đến các nghị định sau: Nghị định 96/2024/NĐ-CP, Nghị định 95/2024/NĐ-CP, Nghị định 98/2024/NĐ-CP, Nghị định 100/2024/NĐ-CP, Nghị định 140/2025/NĐ-CP và Nghị định 144/2025/NĐ-CP.
Đáng chú ý, Chương V của Nghị định 54/2026/NĐ-CP đã hết hiệu lực theo quy định của Nghị định 140/2025/NĐ-CP và Nghị định 144/2025/NĐ-CP.
Áp dụng quy định theo Nghị định 144/2025/NĐ-CP
Nghị định 54/2026/NĐ-CP có những điều chỉnh về việc áp dụng quy định phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng, cụ thể như sau:
Chuyển đổi công năng nhà ở
Trình tự, thủ tục và thẩm quyền chuyển đổi công năng nhà ở, được quy định tại Nghị định 95/2024/NĐ-CP, sẽ tiếp tục tuân theo các quy định tại Nghị định 144/2025/NĐ-CP và Điều 22 của Nghị định 54/2026/NĐ-CP.
Đăng ký hoạt động sàn giao dịch bất động sản
Việc đăng ký hoạt động của các sàn giao dịch bất động sản, vốn được quy định trong Nghị định 96/2024/NĐ-CP, sẽ tiếp tục được thực hiện theo quy định của Nghị định 144/2025/NĐ-CP, khoản 2 Điều 14 Nghị định 96/2024/NĐ-CP và các quy định mới tại Nghị định 54/2026/NĐ-CP.
Các nội dung khác
Đối với những nội dung khác được đề cập trong Nghị định 144/2025/NĐ-CP mà không có sự sửa đổi, bổ sung trong Nghị định 54/2026/NĐ-CP, các quy định trước đó vẫn sẽ được áp dụng. Tương tự, các nội dung của Nghị định 140/2025/NĐ-CP chưa được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 54/2026/NĐ-CP sẽ tiếp tục có hiệu lực.
Cập nhật văn bản giải quyết thủ tục hành chính
Các cơ quan có thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính theo Nghị định 95/2024/NĐ-CP, Nghị định 96/2024/NĐ-CP, Nghị định 98/2024/NĐ-CP, Nghị định 100/2024/NĐ-CP và Nghị định 54/2026/NĐ-CP có trách nhiệm cập nhật các văn bản giải quyết thủ tục hành chính lên Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản theo quy định của pháp luật.
Quy định về trường hợp văn bản được sửa đổi, bổ sung
Trong trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật được viện dẫn trong Nghị định 54/2026/NĐ-CP có sự sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, thì quy định của văn bản được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế đó sẽ được áp dụng.
Nghị định 54/2026/NĐ-CP mang đến những thay đổi quan trọng cho thị trường bất động sản.
Quy định về chấm dứt, đình chỉ hoạt động doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản
Theo Điều 18a của Nghị định 96/2024/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Điều 8 của Nghị định 54/2026/NĐ-CP, việc chấm dứt hoặc đình chỉ hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản từ ngày 09/02/2026 sẽ tuân theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp. Đồng thời, văn bản thông báo về việc chấm dứt, đình chỉ hoạt động phải được gửi đến Sở Xây dựng để đăng tải công khai trên Trang thông tin điện tử của Sở và Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.
Nguyên tắc giải quyết thủ tục hành chính kinh doanh bất động sản
Điều 2a của Nghị định 96/2024/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Điều 1 của Nghị định 54/2026/NĐ-CP, đã cập nhật các nguyên tắc giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản kể từ ngày 09/02/2026:
Hình thức nộp hồ sơ
Hồ sơ đề nghị giải quyết thủ tục hành chính có thể được gửi theo hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc thông qua dịch vụ bưu chính.
Sử dụng dữ liệu quốc gia và chuyên ngành
Các mẫu đơn, tờ khai và thành phần hồ sơ quy định tại khoản 3, khoản 4 Điều 10, khoản 2 Điều 14, điểm b khoản 3 Điều 17, Điều 26, khoản 3 Điều 31, khoản 3 Điều 32 của Nghị định 54/2026/NĐ-CP, khi chứa thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, sẽ được thay thế bằng mã số định danh cá nhân hoặc mã số chuyên ngành tương ứng. Việc này chỉ áp dụng khi cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã được vận hành.
Trong trường hợp người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam chưa được cấp mã số định danh cá nhân hoặc thông tin chưa có trong cơ sở dữ liệu, họ vẫn có thể nộp bản sao giấy tờ, tài liệu theo yêu cầu của thủ tục hành chính.
Giá trị pháp lý của kết quả giải quyết thủ tục hành chính
Kết quả giải quyết thủ tục hành chính sẽ được trả dưới dạng bản điện tử. Nếu cá nhân, tổ chức có yêu cầu nhận bản giấy, cơ quan giải quyết thủ tục hành chính sẽ có trách nhiệm trả đồng thời cả bản điện tử và bản giấy. Quan trọng, kết quả giải quyết thủ tục hành chính dưới dạng bản điện tử có giá trị pháp lý tương đương với kết quả giải quyết thủ tục hành chính bằng văn bản giấy.
