Tại vùng Kinh Bắc, một nét văn hóa thủ công truyền thống đang cần sự chung tay gìn giữ. Nghề nặn phỗng đất, vốn là món đồ chơi dân gian gắn liền với mâm cỗ Trung thu của nhiều thế hệ, đang dần đối diện nguy cơ mai một trước dòng chảy cuộc sống hiện đại.

Nét đẹp văn hóa và sự chuyển dịch của nghề truyền thống

Gia đình có người theo nghề này từ rất lâu. Những bộ phỗng đất truyền thống được biết đến với năm hình tượng nhân vật, mỗi hình mang ý nghĩa riêng trong quan niệm dân gian. Ngày xưa, chúng thường được bày trang trọng cùng mâm ngũ quả và đèn lồng.

Tuy nhiên, vì tính chất chỉ mang tính thời vụ dịp Trung thu và không tạo ra nguồn thu nhập lớn, người dân địa phương đã dần chuyển hướng sang các nghề khác như buôn bán hay làm hàng mã. Điều này khiến cho nghề nặn phỗng đất ngày càng ít người gìn giữ.

Những câu chuyện về việc bảo tồn giá trị văn hóa đôi khi cũng liên quan đến những vấn đề pháp lý phức tạp, ví dụ như bản án về yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật, cho thấy sự đa dạng của các vấn đề cần được lưu tâm trong đời sống xã hội.

Tuổi thơ gắn liền với đất sét và những bài học từ ông nội

Đối với một người trẻ sinh ra trong gia đình có nghề này, tuổi thơ là chuỗi kỷ niệm gắn bó với việc nhào nặn đất thó (loại đất lấy ở độ sâu 2-2,5m) và giấy bản. Những buổi được ông nội tỉ mỉ hướng dẫn đã khắc sâu ý nghĩa của từng hình tượng phỗng.

Ông không chỉ dạy cách làm mà còn tạo ra những chiếc còi đất để các em nhỏ thổi vang khắp xóm trong dịp Rằm tháng Tám. Những trải nghiệm này đã nuôi dưỡng niềm yêu thích và tự hào về nghề truyền thống sâu sắc nơi người trẻ.

Quyết tâm trở về để tiếp nối ngọn lửa nghề xưa

Dù đã đi qua nhiều công việc khác nhau, từ nhân viên khu công nghiệp đến quản lý bán hàng, người trẻ vẫn luôn trăn trở về sự mai một của nghề gia truyền. Khi nhận thấy ông nội ngày càng cao tuổi và nguy cơ thất truyền hiện hữu, anh quyết định tạm gác lại công việc để toàn tâm toàn ý học hỏi nghề nặn phỗng đất.

Quá trình tiếp nối đòi hỏi phải học lại từ những bước cơ bản nhất: từ khâu phơi khô, giã nhỏ đất thó, đến cách ngâm giấy bản và trộn đều với bột đất. Sau khi đạt độ dẻo mịn cần thiết, các công đoạn nặn, phơi khô, tô vẽ và phủ nhựa thông được thực hiện tỉ mỉ.

Lan tỏa giá trị văn hóa qua không gian số

Để nghề truyền thống được nhiều người biết đến hơn, việc sử dụng mạng xã hội đã trở thành một phương thức quan trọng. Không chỉ dừng lại ở dịp Trung thu, những buổi trải nghiệm nặn phỗng đất cũng được tổ chức cho học sinh và du khách.

Sự quan tâm từ thế hệ trẻ đang mang lại niềm vui lớn cho cả người nghệ nhân lẫn gia đình. Việc có người tiếp nối không chỉ giữ gìn nghề mà còn giúp lan tỏa giá trị văn hóa của quê hương đến cộng đồng rộng lớn hơn.

Nguồn (VietnamNet)

Nguồn thông tin: VietnamNet. Bài viết được biên tập lại từ nguồn công khai.