Vấn đề tranh chấp tài sản chung của hộ gia đình, đặc biệt là những thửa đất có nguồn gốc từ nhiều thời điểm khác nhau và đang chịu áp lực thi hành án, luôn là chủ đề phức tạp trong lĩnh vực bất động sản. Một trường hợp điển hình đã được đưa ra qua quá trình xét xử tại các cấp tòa án, làm nổi bật sự xung đột giữa quyền lợi của các thành viên hộ gia đình với nghĩa vụ trả nợ.
Xung đột giữa chia tài sản chung và nghĩa vụ thi hành án
Trường hợp này liên quan đến một thửa đất có diện tích 1.228,5m2 tại địa phương cũ thuộc tỉnh Tiền Giang (nay là Đồng Tháp). Ban đầu, hộ gia đình đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với bốn thành viên: cha mẹ và hai người con gái. Do các khoản nợ của cha mẹ không được thanh toán theo bản án đã có hiệu lực pháp luật, thửa đất này đã bị cơ quan thi hành án dân sự kê biên từ tháng 12 năm 2018 để đảm bảo việc trả nợ.
Khi tài sản chuẩn bị xử lý, hai người con gái đã khởi kiện yêu cầu chia tài sản chung của hộ gia đình, mỗi người đề nghị nhận bằng hiện vật khoảng 307m2 đất. Cha mẹ họ đồng ý với yêu cầu này. Tuy nhiên, năm chủ nợ đã phản đối, cho rằng nguồn gốc thửa đất xuất phát từ việc ông U. nhận chuyển nhượng từ năm 2009. Các chủ nợ nghi ngờ việc khởi kiện chia đất nhằm mục đích né tránh nghĩa vụ thi hành án.

Tranh chấp liên quan đến giao dịch chuyển nhượng bằng giấy viết tay
Bên cạnh tranh chấp nội bộ, vụ án còn phát sinh thêm một tranh chấp khác với ông C. Vào năm 2017, ông C đã nhận chuyển nhượng diện tích 747,5m2 đất thuộc thửa đất của hộ ông U., bằng giấy viết tay với giá 1,15 tỷ đồng. Ông C cho biết đã thanh toán đủ và được bàn giao sử dụng; hai bên thỏa thuận làm thủ tục sang tên sau khi ông U. trả hết nợ ngân hàng.
Vợ chồng ông U. thừa nhận giao dịch này và đồng ý tiếp tục thực hiện hợp đồng. Tuy nhiên, cơ quan thi hành án đã chỉ ra rằng việc chuyển nhượng diễn ra khi đất đang thế chấp ngân hàng, không đảm bảo điều kiện pháp luật cần thiết, do đó đề nghị bác yêu cầu của ông C.
Quyết định tại cấp sơ thẩm và phúc thẩm
Tại phiên tòa sơ thẩm, TAND huyện Cai Lậy đã không chấp nhận yêu cầu chia đất của hai người con gái, đồng thời tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng bằng giấy viết tay giữa ông U. và ông C là vô hiệu. Tòa buộc hộ ông U. phải hoàn trả 1,15 tỷ đồng cho ông C., đồng thời ông C phải trả lại diện tích 747,5m2.
Khi bà N. và ông C kháng cáo, tại phiên phúc thẩm, TAND tỉnh Tiền Giang đã xác định thửa đất tranh chấp thực chất là tài sản chung của vợ chồng ông U., hình thành trong thời kỳ hôn nhân. Tòa nhận định không có căn cứ chứng minh hai người con gái đã đóng góp tiền hoặc công sức tạo lập tài sản này.

Xác định lỗi và nghĩa vụ bồi thường
Về yêu cầu của ông C., Tòa phúc thẩm xác định cả hai bên đều có lỗi. Ông C biết đất đang thế chấp ngân hàng nhưng vẫn nhận chuyển nhượng bằng giấy viết tay mà chưa có sự đồng ý của bên nhận thế chấp, trong khi ông U. cũng biết tình trạng thế chấp nhưng vẫn thực hiện giao dịch.
Dựa trên kết quả thẩm định giá (tổng giá trị hơn 2,87 tỷ đồng), thiệt hại từ giao dịch vô hiệu được xác định là hơn 1,72 tỷ đồng. Vì cả hai bên đều có lỗi, mỗi bên phải chịu một nửa khoản thiệt hại, tương đương hơn 859 triệu đồng.
Kết quả cuối cùng buộc hộ ông U. hoàn trả cho ông C. 1,15 tỷ đồng tiền nhận chuyển nhượng và bồi thường thêm hơn 859 triệu đồng (tổng nghĩa vụ thanh toán hơn 2 tỷ đồng). Đổi lại, ông C phải hoàn trả thửa đất diện tích 747,5m2 cùng công trình trên đất.
Các trường hợp liên quan đến thủ tục pháp lý phức tạp như hồ sơ thủ tục chuyển nhượng toàn bộ một phần dự án đầu tư bất động sản theo quy định mới nhất cần được xem xét kỹ lưỡng về tính pháp lý tại thời điểm giao dịch.

Nguồn: VietnamNet
Nguồn thông tin: VietnamNet. Bài viết được biên tập lại từ nguồn công khai.





