Xu hướng “sự nghiệp thứ hai” (encore career) đang trở thành một thực tế đáng chú ý tại Việt Nam. Thay vì thụ động chờ nhận sổ hưu, nhiều người ở độ tuổi trung niên chủ động cắp sách đến giảng đường hoặc tham gia các khóa đào tạo nghề mới để chuẩn bị cho giai đoạn làm việc sau khi nghỉ hưu chính thức.

Hành trình tái định hình sự nghiệp

Câu chuyện của anh Nguyễn Anh Văn là một minh chứng điển hình. Từng là trung tá quân đội, với công việc được xem là ổn định, anh vẫn trăn trở về cảm giác “mình chọn sai nghề”. Sau khi nhận quyết định nghỉ hưu ở tuổi 47, thay vì chỉ chờ đợi, anh đã đăng ký khóa đào tạo luật sư tại Học viện Tư pháp. Để trang trải chi phí học tập, anh đã làm nhiều công việc khác nhau như chạy xe ôm, giao hàng và đánh máy thuê.

Việc quay lại môi trường học thuật ở tuổi gần 50 không làm khó người lính quen kỷ luật. Anh duy trì thói quen dậy sớm để tập thể dục và dành thời gian nghiên cứu hồ sơ pháp lý. Nhờ việc vận dụng kinh nghiệm sống vào xử lý tình huống, anh đã vượt qua kỳ thi tập sự hành nghề luật sư với tỷ lệ đỗ vốn không cao.

Tương tự, chị Phương Mai, một cán bộ ngân hàng 50 tuổi tại Hà Nội, cũng chủ động học thêm bằng y sĩ y học cổ truyền và dược sĩ cao đẳng sau sáu năm vừa làm vừa học. Để có thời gian thực tập tại bệnh viện, chị đã điều chỉnh lịch làm việc ở ngân hàng sang ca đêm hoặc cuối tuần.

Giá trị của “Tri thức ngầm” trong kỷ nguyên mới

Theo chuyên gia tư vấn cấp cao Trần Bằng Việt, xu hướng này không chỉ là mong muốn cá nhân mà còn đáp ứng nhu cầu về nhân sự chuyên môn sâu của doanh nghiệp. Trong thời đại AI, giá trị độc bản của người lao động lâu năm nằm ở “tri thức ngầm” – những kiến thức được đúc kết qua nhiều năm va chạm thực tế.

Ông Việt nhận định rằng, các ngành đòi hỏi quản trị rủi ro và chuyên môn cao như pháp lý, tài chính, y tế là nơi có dư địa lớn. Đặc biệt, khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) rất cần những chuyên gia dày dạn kinh nghiệm để tái cấu trúc bộ máy mà không đủ ngân sách thuê nhân sự toàn thời gian.

Để chuẩn bị cho giai đoạn này, ông Việt nhấn mạnh việc tích lũy 5 loại vốn: chuyên môn, uy tín, quan hệ, công nghệ và tài chính. Người trung niên có thể bắt đầu bằng các “thí nghiệm nghề nghiệp nhỏ” như nhận dự án tư vấn tự do hoặc đứng lớp giảng dạy.

Lộ trình chuẩn bị cho sự nghiệp sau hưu trí

Hành trình của anh Văn và chị Mai là ví dụ điển hình về việc chủ động xây dựng một lộ trình làm việc ý nghĩa, không chỉ dừng lại ở mục tiêu tài chính. Đối với họ, đây là cơ hội để cống hiến và tìm thấy sự thỏa mãn cá nhân.

Về mặt dự báo chung, khi Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, nhu cầu về việc làm sau tuổi hưu sẽ ngày càng phổ biến. Các khảo sát cũng chỉ ra rằng, động lực lớn nhất thúc đẩy người lao động tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống và đóng góp cho xã hội là yếu tố quan trọng hàng đầu.

Trong bối cảnh này, việc nắm bắt các quy định về bậc nghề nghiệp và tiền lương theo vị trí làm việc có thể giúp người lao động hoạch định rõ hơn con đường phát triển sự nghiệp tiếp theo. Một nguồn thông tin tham khảo hữu ích là QUY ĐỊNH MỚI: BẬC NGHỀ NGHIỆP và TIỀN LƯƠNG theo VỊ TRÍ VIỆC LÀM.

Tâm lý và sự linh hoạt trong công việc mới

Đối với anh Văn, làm nghề chung với thế hệ trẻ giúp anh loại bỏ tâm lý “sợ sai” thường thấy ở người lớn tuổi, từ đó xử lý công việc một cách linh hoạt hơn. Tương tự, chị Mai đã sẵn sàng cho giai đoạn sau nghỉ hưu bằng việc vận hành trung tâm tư vấn dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe.

“Chúng ta không thể đổi những quân bài cuộc đời đã chia, nhưng có thể đổi cách chơi. Nghỉ hưu không phải là dừng lại, mà là chuyển sang một cách sống khác,” chị Mai chia sẻ.

Nguồn: VnExpress

Nguồn thông tin: VnExpress. Bài viết được biên tập lại từ nguồn công khai.