Việc quản lý các chế độ nghỉ phép của người lao động tại Việt Nam đang trở thành chủ đề nóng, không chỉ trên mạng xã hội mà còn trong thực tế vận hành của nhiều doanh nghiệp. Thay vì là thời gian tái tạo năng lượng, một số trường hợp ngày nghỉ lại biến thành áp lực công việc trực tuyến.

Thực trạng “Bị giục” sử dụng hết quỹ phép

Nhiều người lao động đang đối mặt với tình huống bị các đơn vị làm việc yêu cầu sắp xếp để sử dụng hết số ngày phép còn lại của năm. Một trường hợp được ghi nhận là nhân viên nhận email từ phòng nhân sự yêu cầu “sắp xếp để nghỉ hết 10 ngày phép còn lại của năm trước tháng 12”, kèm theo lưu ý rằng số ngày dư không quy đổi thành tiền và cần phải nghỉ hết.

Trải nghiệm này khiến nhiều người cảm thấy bất ngờ và lạ lẫm. Thay vì tận hưởng kỳ nghỉ, họ phải liên tục xử lý công việc từ xa, họp trực tuyến ngay trong những ngày được tính là thời gian nghỉ phép.

Các góc nhìn chuyên môn về quy trình quản trị nhân sự

Hiện tượng này không chỉ giới hạn ở các cá nhân mà còn phản ánh xu hướng quản trị tại nhiều loại hình doanh nghiệp. Các đơn vị lớn, đặc biệt là tập đoàn đa quốc gia hoặc công ty có tính minh bạch tài chính cao, thường xuyên rà soát và thông báo cho nhân sự về số ngày phép tồn dư.

Theo các chuyên gia, việc yêu cầu người lao động sử dụng hết phép trước khi kết thúc chu kỳ tài chính xuất hiện từ khoảng hai thập kỷ qua. Điều này gắn liền với quá trình hội nhập và sự gia tăng của khối doanh nghiệp FDI tại Việt Nam.

Các lý do đằng sau quy định này được xác định ở nhiều khía cạnh:

• Về tài chính: Ngày phép tồn dư có thể bị tính thành khoản nợ tiềm tàng hoặc chi phí trích trước, việc bắt buộc nghỉ giúp xóa bỏ nghĩa vụ này khi chốt sổ sách năm.
• Về pháp lý và quản trị: Nó giúp ngăn ngừa rủi ro liên quan đến an toàn lao động và đồng thời kiểm tra tính bền vững của bộ máy vận hành khi nhân sự vắng mặt.

Sự khác biệt giữa “Tái tạo năng lượng” và “Làm việc đối phó”

Mặc dù mục đích chung là giúp người lao động tái tạo sức lao động, cách thức thực hiện lại gây ra nhiều tranh cãi. Một số đơn vị áp dụng quy định này nhằm đảm bảo hiệu suất vận hành chung, yêu cầu nhân sự bàn giao công việc trước kỳ nghỉ.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo về tác dụng ngược của việc ép nghỉ dồn cuối năm. Sự bất an về tiến độ có thể khiến người lao động phải làm việc từ xa một cách miễn cưỡng, dẫn đến tình trạng kiệt sức thay vì thư giãn thực sự.

Để khắc phục, các chuyên gia đề xuất doanh nghiệp nên xây dựng cơ chế linh hoạt hơn, cho phép nhân viên chủ động sắp xếp lịch nghỉ dài hạn hoặc có phương án giải quyết tài chính rõ ràng nếu công việc đang dang dở. Việc quản lý tốt quyền lợi này cũng đòi hỏi sự minh bạch trong các thủ tục hành chính như hồ sơ đề nghị cấp giấy phép lao động.

Bài học từ kinh nghiệm thực tế

Những người đã trải qua vấn đề này cũng rút ra nhiều bài học giá trị. Thay vì chờ đợi bị yêu cầu, việc chủ động lên kế hoạch nghỉ ngơi và bàn giao công việc ngay từ đầu năm được xem là giải pháp tối ưu.

Các chuyên gia quốc tế cũng có những quy định rất chặt chẽ về quyền lợi này; ví dụ, một số quốc gia thậm chí còn có cơ quan chức năng phạt hành chính nếu doanh nghiệp cản trở thời gian nghỉ ngơi hợp pháp của người lao động.

Nguồn: VnExpress

Nguồn thông tin: VnExpress. Bài viết được biên tập lại từ nguồn công khai.