Việc xác định quyền tác giả và quyền sở hữu đối với một tác phẩm, đặc biệt là tác phẩm nhiếp ảnh, luôn là vấn đề phức tạp trong thực tiễn. Một trường hợp cụ thể đã đặt ra câu hỏi về việc ai có quyền đối với giải thưởng khi người chụp chỉ mượn thiết bị của chủ máy.

Xác định Tác giả theo Luật Sở hữu Trí tuệ

Theo quy định pháp luật, yếu tố cốt lõi để xác định tác giả là hành vi trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm. Cụ thể, các văn bản pháp lý liên quan đã làm rõ về khái niệm này.

Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (được bổ sung năm 2022) quy định tại khoản 1 Điều 12a rằng: “Tác giả là người trực tiếp sáng tạo tác phẩm. Trường hợp có từ hai người trở lên cùng trực tiếp sáng tạo tác phẩm với chủ ý là sự đóng góp của họ được kết hợp thành một tổng thể hoàn chỉnh thì những người đó là các đồng tác giả”.

Phân tích vai trò trong việc sáng tạo tác phẩm ảnh

Trong tình huống mượn máy ảnh để chụp ảnh, yếu tố quyết định quyền tác giả không nằm ở vật dụng được sử dụng mà nằm ở hành vi sáng tạo.

• Người thực hiện hành động trực tiếp chụp ảnh, bao gồm việc lựa chọn địa điểm, thời gian và góc chụp, được xác định là người có vai trò sáng tạo chính.
• Việc cho mượn thiết bị (máy ảnh) không tự động làm phát sinh quyền tác giả đối với sản phẩm hình ảnh được tạo ra từ thiết bị đó.

Giới hạn của việc “cho mượn” và Quyền Tác giả

Các bên cần phân biệt rõ ràng giữa hành vi sở hữu tài sản (máy ảnh) và quyền sáng tạo trí tuệ (tác phẩm). Việc cho mượn máy ảnh chỉ là vấn đề về vật chất, không đồng nghĩa với việc chuyển giao quyền tác giả.

Quyền tác giả đối với tác phẩm nhiếp ảnh được xác lập dựa trên sự đóng góp trực tiếp của người vận hành thiết bị và ý đồ sáng tạo đằng sau bức ảnh. Việc này khác biệt hoàn toàn so với các trường hợp cần có thỏa thuận rõ ràng về việc thuê chụp ảnh, giao việc hoặc chia sẻ bản quyền ngay từ đầu.

Trong bối cảnh pháp luật liên tục được cập nhật để bảo vệ quyền lợi của người sáng tạo, việc nắm vững các quy định này là rất quan trọng. Ví dụ, khi có những văn bản hướng dẫn chi tiết về mặt pháp lý như nghị định hướng dẫn Luật Phòng chống tham nhũng, người dân cần cập nhật kiến thức pháp luật liên quan đến các lĩnh vực khác.

Kết luận về quyền sở hữu tác phẩm

Tóm lại, theo góc độ pháp lý được tư vấn, người trực tiếp thực hiện việc chụp ảnh và thể hiện ý đồ nghệ thuật trong bức ảnh đó sẽ là tác giả của tác phẩm. Chủ máy chỉ đóng vai trò cung cấp công cụ hỗ trợ cho quá trình sáng tạo.

Nguồn: VnExpress

Nguồn thông tin: VnExpress. Bài viết được biên tập lại từ nguồn công khai.