Trong giao dịch dân sự liên quan đến tài sản có giá trị như vàng, việc xác định rõ các điều khoản về thời hạn trả nợ là vô cùng quan trọng. Khi xảy ra tranh chấp do bên vay viện lý do “không hẹn ngày trả” để trì hoãn nghĩa vụ hoàn trả, người cho mượn cần nắm vững cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi của mình.

Bản chất pháp lý của giao dịch vay vàng

Về bản chất pháp lý, hành vi “cho mượn vàng” với mục đích bên nhận sử dụng vốn buôn bán và cam kết trả lại số vàng tương đương được xác định là hợp đồng vay tài sản theo quy định tại Bộ luật Dân sự năm 2015, chứ không chỉ đơn thuần là hợp đồng mượn tài sản.

Theo đó, vì vàng là vật cùng loại, bên nhận vốn (bên vay) sẽ trở thành chủ sở hữu số vàng kể từ thời điểm nhận. Đồng thời, họ có nghĩa vụ phải trả lại số vàng cùng loại, đúng về số lượng và chất lượng đã thỏa thuận.

Quyền đòi nợ khi không xác định thời hạn trả

Điều luật quy định rõ ràng quyền lợi của bên cho vay trong trường hợp hợp đồng vay không có kỳ hạn và không tính lãi. Theo đó, bên cho vay hoàn toàn có quyền yêu cầu đòi lại tài sản vào bất cứ lúc nào, tuy nhiên, việc này bắt buộc phải đi kèm với việc thông báo trước một khoảng thời gian hợp lý cho bên vay.

Lý do bên vay viện dẫn là “lúc mượn không hẹn ngày trả” sẽ không có cơ sở pháp lý để phủ nhận quyền đòi nợ của bạn. Việc xác lập nghĩa vụ hoàn trả vẫn được bảo đảm bằng các quy định chung về hợp đồng vay tài sản.

Các bước cần thực hiện khi bị trì hoãn thanh toán

Để làm căn cứ pháp lý vững chắc cho việc đòi nợ, người cho mượn nên thực hiện các bước sau:

• Gửi thông báo bằng văn bản: Bạn cần gửi một thông báo chính thức yêu cầu trả nợ. Thông báo này phải ghi rõ số lượng vàng và ấn định một thời hạn hoàn trả hợp lý. Việc gửi qua bưu điện có biên nhận hoặc tin nhắn được lưu lại sẽ là bằng chứng quan trọng về việc bạn đã thực hiện nghĩa vụ “báo trước”.
• Khởi kiện tại Tòa án: Nếu sau khi hết thời hạn thông báo mà bên vay vẫn không trả, bạn có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền nơi người vay cư trú để yêu cầu trả lại số vàng.

Xử lý bằng tiền và thu thập chứng cứ

Trong trường hợp bên vay không thể trả bằng hiện vật (vàng), các bên có thể thỏa thuận việc thanh toán bằng tiền dựa trên trị giá của số vàng tại thời điểm và địa điểm trả nợ, nếu bạn đồng ý.

Việc lưu giữ cẩn thận các loại chứng cứ là tối quan trọng. Các tài liệu như giấy viết tay có chữ ký của người vay, tin nhắn trao đổi, ghi âm cuộc gọi hoặc sự xác nhận của nhân chứng đều được xem là những bằng chứng giá trị khi giải quyết tranh chấp.

Trách nhiệm hình sự và dân sự

Cần phân biệt rõ ràng giữa tranh chấp dân sự về việc chậm trả nợ và hành vi phạm tội. Tuy nhiên, nếu bên vay có dấu hiệu gian dối, bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản, hoặc cố tình không trả dù đã được báo trước và có khả năng chi trả, dẫn đến thiệt hại từ 4 triệu đồng trở lên, thì vấn đề này có thể vượt ra ngoài khuôn khổ tranh chấp dân sự.

Trong trường hợp đó, hành vi có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản theo quy định của Bộ luật Hình sự. Về mặt pháp lý, việc xác định các mức độ trách nhiệm này cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, ví dụ như tìm hiểu thêm về vấn đề phạm tội chưa đạt là gì có phải chịu trách nhiệm hình sự không.

Nguồn: VnExpress

Nguồn thông tin: VnExpress. Bài viết được biên tập lại từ nguồn công khai.