Trong lĩnh vực bất động sản, thủ tục quản lý và chuyển đổi quyền sử dụng đất luôn là vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật cũng như quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt. Một vụ việc gần đây tại tỉnh Lào Cai đã minh họa rõ nét những vướng mắc này khi một người dân khởi kiện liên quan đến việc hợp thửa và tách thửa đất.

Vướng mắc trong thủ tục hợp thửa

Ông N., cư trú tại tỉnh Lào Cai, có nhà và đất với diện tích 96m2. Ông dự định tặng cho con gái một phần đất bằng cách thỏa thuận nhận chuyển nhượng thửa đất liền kề (cũng rộng 96m2), sau đó hợp thành một thửa lớn để tiện thực hiện thủ tục tách thửa. Theo ông N., việc này có cơ sở pháp lý theo quy định về quyền của người sử dụng đất.

Tuy nhiên, Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Lào Cai đã trả lại hồ sơ đề nghị hợp thửa của ông N. hai lần (tháng 1/2023 và tháng 4/2023). Lý do được đưa ra là các thửa đất này không đủ điều kiện hợp thửa theo quy hoạch chi tiết xây dựng đã được phê duyệt.

Lập luận pháp lý tại Tòa án

Ông N. cho rằng việc từ chối thực hiện thủ tục của cơ quan chức năng đã cản trở quyền sử dụng đất hợp pháp của gia đình. Ông cũng lập luận rằng Quyết định số 07/2022/QĐ-UBND ngày 10/2/2022 của UBND tỉnh Lào Cai, quy định về điều kiện tách thửa, hợp thửa trên địa bàn, không phải là văn bản quy phạm pháp luật nên việc từ chối áp dụng nó là sai.

Ngược lại, Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Lào Cai khẳng định hai thửa đất của ông N. nằm trong khu tái định cư thuộc diện đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết, nơi đất ở được bố trí theo từng lô riêng biệt. Do đó, việc hợp thửa phải đảm bảo phù hợp với quy hoạch do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Phán quyết sơ thẩm của TAND tỉnh Lào Cai

Tòa án nhân dân cấp tỉnh đã tiến hành xem xét vụ việc này. Kết quả kiểm tra thực địa xác nhận vị trí đất của gia đình ông N. nằm trong quy hoạch chi tiết khu tái định cư Quốc lộ 70 do UBND tỉnh Lào Cai phê duyệt và điều chỉnh.

Tòa ghi nhận hai thửa đất liền kề đều có diện tích 96m2, phù hợp với quy hoạch đã được phê duyệt. Phương án hợp hai thửa thành một sẽ tạo ra tổng diện tích 192m2. Theo quy hoạch chung của khu tái định cư này, diện tích bình quân cho mỗi hộ là khoảng 100m2 trên tổng số 196 hộ dân cư.

Kết luận về tính hợp pháp và yêu cầu khởi kiện

Hội đồng xét xử đã bác bỏ lập luận của ông N. rằng Quyết định số 07/2022/QĐ-UBND không phải là văn bản quy phạm pháp luật. Tòa nhận định quyết định này do UBND tỉnh ban hành, mang tính quy tắc xử sự chung và bắt buộc áp dụng trên địa bàn tỉnh, đồng thời việc ban hành các quy định về điều kiện tách thửa, hợp thửa có cơ sở từ quy định của pháp luật đất đai về thẩm quyền của UBND cấp tỉnh.

Từ những phân tích này, TAND tỉnh Lào Cai đã bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông N., xác định rằng các thửa đất không đủ điều kiện để thực hiện thủ tục hợp thửa theo quy định. Do đó, việc Văn phòng Đăng ký đất đai trả lại hồ sơ là có căn cứ pháp lý.

Các trường hợp liên quan đến quyền sử dụng đất cũng cho thấy sự phức tạp này trong đời sống người dân, ví dụ như các vấn đề về thừa kế tài sản chung hay tranh chấp tách thửa diện tích lớn. Trong bối cảnh đó, việc nắm rõ quy định về thừa kế đất đai không có di chúc mới nhất là điều cần thiết.

Nguồn: VietnamNet

Nguồn thông tin: VietnamNet. Bài viết được biên tập lại từ nguồn công khai.