Tại khu phố cổ Hà Nội, tồn tại một công trình kiến trúc mang dấu ấn thời gian hơn một thế kỷ. Căn biệt thự rộng gần 800m2 này tọa lạc trên phố Hàng Bè, phường Hoàn Kiếm. Công trình được cụ Trương Trọng Vọng xây dựng từ năm 1926.

Dấu ấn kiến trúc Pháp và nét Việt truyền thống

Kiến trúc của biệt thự là sự kết hợp giữa phong cách thiết kế của một kiến trúc sư người Pháp, nhưng vẫn giữ được những nét đặc trưng văn hóa Việt Nam. Cổng vào căn nhà mang kiểu tò vò truyền thống.

Công trình nổi bật với cấu trúc chữ ‘Khẩu’, bao gồm các dãy nhà khép kín bao quanh một khoảng sân trung tâm. Thiết kế này không chỉ đảm bảo tính an ninh mà còn tạo ra giếng trời tự nhiên, giúp ánh sáng len lỏi vào mọi khu vực.

Theo cơ sở dữ liệu kiến trúc Hà Nội thuộc Đại học Kyoto (HANOIDB), những chi tiết như hàng cột đúc bằng gang quanh sân và lan can cầu thang tầng trên bằng sắt rèn là điểm nhấn kiến trúc tiêu biểu. Đặc biệt, bốn cột đá nguyên khối được chạm khắc họa tiết tứ quý “Đào – Cúc – Trúc – Mai”, tượng trưng cho sự luân chuyển của bốn mùa cùng ước vọng về một cuộc sống bình an.

Không gian sống và giá trị lưu giữ

Hiện tại, căn biệt thự đang được bà Lê Thanh Thủy, cháu ngoại cụ Vọng, gìn giữ. Không gian sinh hoạt chính của gia đình tập trung ở tầng hai. Cầu thang gỗ lim với lan can có các con tiện gỗ tròn cùng những ô trang trí mang đậm nét Á Đông truyền thống không chỉ làm nơi đón sáng mà còn chứa đựng ý nghĩa phong thủy về sự trường tồn.

Dù được xây dựng từ hơn một thế kỷ trước, biệt thự vẫn giữ được vẻ ngoài khá hiện đại với các phòng ngủ khép kín cho từng thành viên, cùng khu vực tiếp khách và ăn uống. Bà Thủy chia sẻ rằng việc thiết kế này nhằm tạo sự kết nối gắn bó giữa các thành viên trong gia đình.

Giá trị vật chất và tinh thần qua thời gian

Bên cạnh kiến trúc, những món đồ nội thất cổ cũng là minh chứng cho giá trị lịch sử của nơi này. Nhiều bộ bàn ghế, tủ, giường nhập khẩu từ châu Âu hay Hong Kong đầu thế kỷ 20 vẫn được gìn giữ. Theo bà Thủy, vào thời điểm đó, giá trị của một bộ nội thất có thể sánh bằng cả một ngôi nhà nhỏ.

Bà Thủy cho biết khi chăm sóc đồ vật cổ, gia đình chỉ làm sạch bụi bẩn mà không đánh bóng lại để bảo tồn nét xưa cũ. Chiếc giường bằng đồng do ông ngoại đặt mua từ năm 1926 là một ví dụ tiêu biểu.

Dấu ấn lịch sử và vai trò cộng đồng

Căn biệt thự này đã từng là bối cảnh quay của nhiều bộ phim nổi tiếng. Về mặt lịch sử, năm 1960, gia đình bà Thủy đã hiến một phần diện tích cho Nhà nước để làm lớp học. Khu vực bên ngoài dành cho dân cư và dãy nhà bên trái trở thành trường tiểu học Bắc Sơn.

Dù trường đã chuyển địa điểm vào năm 2018, không gian lớp học cũ cùng nhiều thiết bị vẫn được giữ lại. Hiện tại, gia đình bà Thủy chỉ quản lý một phần diện tích hơn 200m2. Dù là nơi lưu giữ ký ức và văn hóa, căn nhà cũng trở thành điểm tham quan cho du khách quốc tế.

Việc bảo tồn những công trình như thế này không chỉ là việc gìn giữ kiến trúc mà còn phản ánh giá trị văn hóa sâu sắc. Trong bối cảnh các quy định về xây dựng và quản lý tài sản thay đổi, việc tìm hiểu về các tiêu chí xác định loại hình nhà ở cũng rất quan trọng, ví dụ như những tiêu chí phân biệt cán bộ công chức viên chức mới nhất.

Sự trân trọng giá trị di sản

Đối với bà Thủy, việc được nhiều người biết đến là niềm vui lớn. Bà khẳng định chưa từng có ý định sang nhượng hay cải tạo nhà, mà chỉ mong con cháu các đời sau tiếp tục gìn giữ những giá trị tốt đẹp mà thế hệ trước đã để lại.

Những chi tiết kiến trúc tinh xảo và câu chuyện về sự gắn kết gia đình qua từng món đồ nội thất đều góp phần tạo nên một không gian sống mang đậm hồn cốt Hà Nội xưa. Sự gìn giữ này là lời nhắc nhở về trách nhiệm bảo tồn di sản văn hóa vật thể.

Sự bền bỉ của công trình qua các giai đoạn lịch sử, từ thương nghiệp đầu thế kỷ 20 đến vai trò giáo dục cộng đồng, cho thấy giá trị vượt thời gian của nó. Việc bảo tồn không chỉ là giữ lại vật chất mà còn là lưu giữ ký ức tập thể.

Những chi tiết như cột đá tứ quý hay cấu trúc chữ ‘Khẩu’ đều mang ý nghĩa sâu xa, phản ánh triết lý sống và mong ước về sự thịnh vượng, bình an qua nhiều thế hệ.

Việc duy trì không gian này giúp du khách có cái nhìn chân thực về cuộc sống của giới thương nhân xưa tại khu phố cổ Hà Nội.

Tóm lại, căn biệt thự trên phố Hàng Bè là một minh chứng sống động cho sự giao thoa văn hóa và ý thức gìn giữ di sản qua nhiều thập kỷ.

Nguồn: VnExpress

Nguồn thông tin: VnExpress. Bài viết được biên tập lại từ nguồn công khai.