Tính cách của một đứa trẻ được hình thành chịu ảnh hưởng lớn từ cách người mẹ nuôi dưỡng. Việc người mẹ quản lý cảm xúc và thiết lập những ranh giới độc lập trong gia đình có tác động trực tiếp đến sự tự tin, khả năng xây dựng mối quan hệ xã hội cũng như tính cách trưởng thành của con cái sau này.

Cảm xúc tiêu cực của mẹ ảnh hưởng thế nào đến tâm lý trẻ?

Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra mối liên hệ giữa cảm xúc của người mẹ và sức khỏe tinh thần của con. Theo một nghiên cứu từ Viện Tâm lý học Trung Quốc, khi người mẹ thường xuyên trải qua nhiều cảm xúc tiêu cực, tần suất xung đột trong gia đình có xu hướng tăng lên, kéo theo tâm lý không ổn định hơn ở trẻ.

Tương tự, tại Israel, một nghiên cứu trên 125 trẻ em đã ghi nhận rằng những đứa trẻ có mẹ mắc chứng trầm cảm thường có mức độ hormone căng thẳng (cortisol) cao hơn. Điều này khiến các bé dễ biểu hiện các dấu hiệu lo âu và xu hướng thu mình.

Hơn nữa, việc lớn lên trong môi trường mà người mẹ luôn ở trạng thái căng thẳng có thể đẩy sự phát triển của trẻ theo hai hướng đối lập: một là học cách giải quyết mâu thuẫn bằng sự tức giận; hoặc là trở nên quá nhút nhát, sợ mắc lỗi và luôn cố gắng làm hài lòng mọi người xung quanh.

Sự kiểm soát cảm xúc giúp con tự tin khám phá thế giới

Ngược lại với những tác động tiêu cực trên, việc người mẹ chủ động kiểm soát cảm xúc và duy trì sự bình tĩnh khi đối mặt với khó khăn sẽ là yếu tố tích cực. Điều này giúp con cái hình thành một cảm giác an toàn nội tại, từ đó có cơ hội tự tin hơn để khám phá thế giới xung quanh.

Sự khác biệt trong cách ứng xử của cha mẹ cũng thể hiện rõ qua việc rèn luyện tính tự lập cho con. Một trường hợp được nêu ra là khi người mẹ chủ động nhờ con trai giúp đỡ những việc như xách đồ hay sắp xếp giá sách, dù kết quả chưa hoàn hảo, nhưng hành động ghi nhận này đã khuyến khích cậu bé dần trở nên chủ động hơn trong các công việc nhà.

Các nghiên cứu cũng chỉ ra mối liên hệ giữa sự kiểm soát tâm lý của người mẹ và khả năng tự lập của con trai. Những trẻ bị kiểm soát quá mức có xu hướng muốn tạo khoảng cách về mặt tình cảm với mẹ, nhưng lại phụ thuộc hoàn toàn vào mẹ trong sinh hoạt hàng ngày – trạng thái được các chuyên gia gọi là “độc lập giả tạo”.

Cách ứng xử của người lớn trở thành hình mẫu cho trẻ

Trẻ em học hỏi rất nhiều thông qua việc quan sát hành vi của những người xung quanh. Khi một đứa trẻ gặp vấn đề, cách mẹ phản ứng sẽ định hình cách con giải quyết vấn đề đó trong tương lai.

Ví dụ, nếu khi con bị điểm kém, người mẹ giữ được sự bình tĩnh để cùng con tìm ra nguyên nhân, hoặc khi có xích mích với bạn bè thì khuyên con học cách bao dung, những hành vi này sẽ được trẻ ghi nhận. Ngược lại, việc người mẹ thường xuyên phàn nàn về những chuyện nhỏ nhặt, hay trách mắng khi con thi kém và yêu cầu con phải đáp trả khi xảy ra mâu thuẫn có thể khiến đứa trẻ lớn lên trở nên dễ cáu giận hoặc hay tranh cãi.

Các nghiên cứu cũng khẳng định rằng sự cảm thông và cách ứng xử của người mẹ sẽ định hình trực tiếp lòng trắc ẩn ở con cái. Nếu bạn quan tâm đến các vấn đề liên quan đến quyền lợi xã hội, bạn có thể tham khảo thêm về cách tính hưởng bảo hiểm thất nghiệp 2020.

Khi mẹ có cuộc sống riêng, con mới dễ trưởng thành

Một yếu tố quan trọng khác được các chuyên gia nhấn mạnh là việc người mẹ cần có không gian và mục tiêu phát triển cá nhân. Các khảo sát cho thấy trẻ em luôn sẵn sàng chia sẻ cảm xúc với mẹ; tuy nhiên, nếu người mẹ chuyển những nhu cầu tình cảm chưa được đáp ứng trong hôn nhân sang con cái, đứa trẻ sẽ phải sớm gánh vác vai trò là người đồng hành cảm xúc, dẫn đến việc mất đi không gian phát triển độc lập.

Một ví dụ minh họa cho điều này là trường hợp một người mẹ tự đăng ký học chuyên ngành mới thay vì chỉ giám sát con trai mê game. Kết quả là, không chỉ người mẹ hoàn thành chương trình học mà con trai cũng đỗ vào một trường đại học hàng đầu. Các chuyên gia nhận định rằng khi người mẹ có mục tiêu và cuộc sống riêng, họ không chỉ giảm bớt áp lực giám sát lên con cái mà còn tạo ra một hình mẫu tích cực để con noi theo.

Nguồn: Nhật Minh (Theo Aboluowang)

Nguồn thông tin: VnExpress. Bài viết được biên tập lại từ nguồn công khai.