Vụ việc nghi dịch hạch ở Nga: Những thông tin cần làm rõ

Sự việc liên quan đến một nữ nhân viên tại Viện Nghiên cứu chống dịch hạch ở Siberia đã thu hút sự chú ý lớn của dư luận quốc tế. Sau khi qua đời vì viêm phổi nặng, vụ việc này dẫn đến nhiều nghi vấn về nguy cơ lây nhiễm các mầm bệnh nguy hiểm như dịch hạch.

Diễn biến ban đầu và những lo ngại

Nữ nhân viên được xác định là Darya Shipilova, làm việc tại Viện Nghiên cứu chống dịch hạch Irkutsk. Cô nhập viện vào ngày 29/9 với các triệu chứng hô hấp và qua đời ngày 2/10 sau khi mắc viêm phổi nặng. Việc cô công tác trong môi trường nghiên cứu các mầm bệnh nguy hiểm, bao gồm cả vi khuẩn Yersinia pestis gây dịch hạch, đã khiến vụ việc trở nên nhạy cảm.

Ngay từ ngày 2/10, truyền thông bắt đầu đưa tin về khả năng nghi mắc dịch hạch thể phổi. Cùng thời điểm đó, Chính phủ Nga cũng tổ chức họp liên quan đến một cư dân tỉnh Irkutsk bị nghi nhiễm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). WHO sau đó đã đề nghị làm rõ sự việc này theo Quy định Y tế quốc tế.

Trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin chưa được xác minh, cho rằng nữ nhân viên có thể phơi nhiễm vi khuẩn trong phòng thí nghiệm hoặc vô tình làm rơi ống nghiệm chứa vi khuẩn sống. Tuy nhiên, các nguồn tin đáng tin cậy đã đưa ra những đính chính quan trọng.

Vụ nghi dịch hạch ở Nga: Những gì đã biết và còn bỏ ngỏ — ảnh 2

Các cơ quan chức năng và kết quả kiểm tra

Sau sự việc, bệnh viện nơi cô điều trị đã áp dụng các biện pháp hạn chế. Khoảng 200 người từng tiếp xúc với bệnh nhân được đưa vào diện theo dõi hoặc cách ly.

Đến ngày 5/10, Rospotrebnadzor, cơ quan giám sát y tế Nga, thông báo rằng bệnh nhân được chẩn đoán viêm phổi chưa rõ căn nguyên. Kết quả xét nghiệm mở rộng không phát hiện các vi sinh vật nguy hiểm liên quan đến môi trường làm việc của cô. Cơ quan này cũng khẳng định không có sự cố nào xảy ra tại viện nghiên cứu.

Trong nhóm người tiếp xúc, một số ca nhiễm virus hô hấp thông thường như SARS-CoV-2 và rhinovirus được ghi nhận, nhưng chưa phát hiện tác nhân nguy hiểm liên quan đến dịch hạch. Một số cơ sở địa phương đã chủ động đeo khẩu trang để phòng ngừa, đây không phải là biện pháp phong tỏa toàn khu vực.

Quan điểm từ WHO và Chính phủ Nga

Về phía Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ngày 6/10 cho biết Nga đã thông báo rằng chưa ghi nhận trường hợp dịch hạch nào gần đây tại tỉnh Irkutsk, và nhóm khoảng 200 người tiếp xúc đang được theo dõi. Tuy nhiên, WHO nhấn mạnh họ cần thêm dữ liệu để đánh giá đầy đủ nguy cơ.

Ngày 7/10, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus khẳng định tổ chức này vẫn chưa có “bức tranh đầy đủ” về vụ việc và yêu cầu Nga cung cấp nhiều thông tin hơn. Đồng thời, họ cũng đề nghị hỗ trợ kỹ thuật liên quan đến dịch hạch và an toàn sinh học trong phòng thí nghiệm.

Ngược lại, Rospotrebnadzor ngày 7/10 đã khẳng định không có nguy cơ dịch tại tỉnh Irkutsk và chưa phát hiện ca dịch hạch nào trong nhóm tiếp xúc. Điện Kremlin cũng bác bỏ những thông tin bị cho là sai lệch, đồng thời xác nhận việc báo cáo sự việc với WHO theo quy định.

Kết luận về tình hình sức khỏe cộng đồng

Tính đến ngày 8/10, nguyên nhân tử vong chính xác của nữ nhân viên vẫn chưa được xác định. Chưa có bằng chứng công khai nào xác nhận sự cố làm vỡ ống nghiệm chứa Yersinia pestis hay rò rỉ mầm bệnh tại viện nghiên cứu.

Các cơ quan chức năng Nga cho biết đã thực hiện gần 5.000 xét nghiệm mà không phát hiện vi sinh vật gây bệnh nguy hiểm nào. Hai ủy ban kiểm tra an toàn sinh học cũng xác nhận không có sự cố khi làm việc với các vi sinh vật này, và nữ nhân viên trước đó đã được tiêm phòng đầy đủ.

Mặc dù nhiều thông tin vẫn đang được yêu cầu làm rõ từ WHO để đánh giá nguy cơ sức khỏe cộng đồng một cách toàn diện hơn. Trong bối cảnh y tế luôn cần sự minh bạch cao độ, việc nắm bắt các quy định về an toàn lao động và phòng ngừa dịch bệnh là vô cùng quan trọng; ví dụ như khi Người sử dụng lao động vi phạm về tiền lương; giờ làm việc; giờ nghỉ ngơi, xử phạt thế.